Natrium is een mineraal dat van nature in bijna alle voedingsmiddelen voorkomt en is een onderdeel van keukenzout (natriumchloride): 1 gram keukenzout bevat 400 mg natrium. De dagelijkse behoefte bedraagt 2 gram. De werkelijke dagelijkse zoutinname in het geïndustrialiseerde Westen bedraagt echter 9 - 12 gram of 3600 - 4800 mg natrium.
In het kader van de preventie van hypertensie wordt aangeraden om de totale dagelijkse zoutinname te beperken tot minder dan 6 gram of 2400 mg natrium. In geval van de behandeling van hypertensie kan de arts het nodig achten de zoutinname nog meer te beperken.
In de praktijk maakt men een onderscheid tussen:
- lichte natriumbeperking: 2000 ¬- 2400 mg natrium of 5 - 6 gram zout
- matige natriumbeperking:1000 - 1200 mg natrium of 2,5 - 3 gram zout
- strenge natriumbeperking: 400 - 500 mg natrium of 1 - 1,2 gram zout
Ongeveer 80 % van onze totale zoutinname is afkomstig van industrieel bereide producten (bijv. kant - en - klare maaltijden, charcuterie, brood, kaas, snacks,…). Het zout wordt vooral toegevoegd als smaakmaker of als bewaarmiddel aan allerhande voedingsmiddelen. De overdreven zoutinname is dus meestal niet het gevolg van het zout dat gebruikt wordt bij de thuisbereiding van voedingsmiddelen of aan tafel, maar wel door het gebruik van industrieel verwerkte producten.
Vermijdt gezouten waters zoals Vichy, Appolinaris en Schweppes Soda. Bij gebruik van kraantjeswater dient erop gelet te worden dat er geen waterontharder gebruikt wordt (calcium in het water wordt vervangen door natrium).
Brood is een belangrijke bron van zout. Daarom wordt bij een strenge zoutbeperking zoutloos brood aangeraden. Naast brood bevatten andere graanproducten zoals beschuiten, sandwiches, toast, pistolets, ontbijtkoeken, ontbijtgranen,... eveneens een aanzienlijke hoeveelheid zout. Ook hiervan zijn zoutarme varianten op de markt.
Aardappelen, pasta en rijst bevatten van nature weinig zout en kunnen dus zonder problemen gebruikt worden. Alle verwerkte vormen zoals aardappelkroketten en kant - en - klare aardappelpuree bevatten wel toegevoegd zout.
Verse of onbereide diepgevroren groenten leveren geen probleem. Groenten in blik of glas en bereide diepgevroren groenten bevatten zout.
Zowel vers fruit als fruit uit blik is toegestaan.
Vlees en vis bevatten van nature weinig zout. Alle bereide vleeswaren (charcuterie) en vleesbereidingen (hamburgers, gehakt,…) bevatten een belangrijke hoeveelheid zout, net als alle bereide (bijv. fishsticks) of gerookte vissoorten en vis uit blik. Schaal -en schelpdieren bevatten van nature meer zout en dienen beperkt te worden.
Melkproducten bevatten eveneens van nature zout. Over het algemeen kan dagelijks een halve liter melk en melkproducten genomen worden zonder problemen.
Gewone kazen en smeerkazen bevatten veel zout! Er zijn verschillende zoutarme kazen en smeerkazen op de markt.
Eieren bevatten zout. In een gezonde voeding zijn 2 tot 3 eieren per week toegelaten.
Zoet broodbeleg zoals confituur, honing, siroop, boterhampasta, bruine en witte suiker bevatten geen of weinig zout en kunnen zonder problemen gebruikt worden.
Kies voor ongezouten smeer - en bereidingsvet. De verschillende soorten olie (olijfolie, zonnebloemolie, koolzaadolie,…) bevatten geen zout.
